Henry Purcell – What Power Art Thou?


Begin jaren tachtig koop ik het titelloze debuut van Klaus Nomi. Mede dankzij David Bowie is hij op dat moment redelijk bekend aan het worden, na jaren sappelen in de marge. Ongetwijfeld zal zijn opvallende verschijning daar aan bij hebben gedragen. Toch valt in eerste instantie vooral zijn stem op. Een Duitse zanger met klassieke aspiraties, die uiteindelijk noodgedwongen zijn heil zoekt in de popmuziek. Van dat eerste album valt The Cold Song op. Vooral in dat stuk komen zijn vocalen prachtig tot zijn recht. In de basis een trage, doch indrukwekkende mars. Het duurt enige jaren voor het tot me doordringt dat juist dit nummer niet van hemzelf is. De muziek is van Henry Purcell. De tekst van John Dryden. Het gaat om een moderne bewerking van een op dat moment bijna drie eeuwen oude compositie. Getiteld What Power Art Thou. Afkomstig uit de opera King Arthur. In 1691 wordt deze voor het eerst opgevoerd. In de loop der jaren zijn er vele uiteenlopende versies opgenomen. Vooral in de wereld van de klassieke muziek. Omdat Purcell het oorspronkelijk schreef voor een bas, is de versie van Nomi opvallend. In navolging van hem, vind je hier en daar ook wat contratenoren terug die zich aan The Cold Song wagen. Zoals Andreas Scholl. Buiten de wereld van de klassieke muziek valt de Duitse variant van Nanette Scriba op. In negatieve zin trekt ook Sting’s versie de aandacht. Afkomstig van If On A Winter’s Night. Qua tempo zijn er ook vele varianten. De mooiste vertolking is uiteindelijk toch van Klaus Nomi zelf. Vlak voor zijn dood treedt hij in München nog een keer op met een volledig philharmonisch orkest. Daar brengt hij de mooiste versie van What Power Art Thou die ik ooit gehoord heb. Waarmee de cirkel weer rond is.

Anneke Van Giersbergen & Árstíðir – 20160312


Als Anneke Van Giersbergen gevraagd wordt om een aria te vertolken in De Tiende Van Tijl, kiest ze voor Henry Purcell’s When I Am Laid In Earth. Geïnspireerd door de positieve reacties, komt ze op het idee om de mooiste aria’s van een modern jasje te voorzien. Samen met de IJslandse band Árstíðir. Met Verloren Verleden als resultaat. Gevolgd door een heuse theatertour. Bij binnenkomst zien we grote, industriële lampen die voor sfeervolle verlichting zorgen. Eilandjes op het podium verraden de plekken waar de leden van Árstíðir plaats gaan nemen. Als de zaallichten dimmen, komt de band het podium op. Terwijl Árstíðir met cello en viool de avond opent, staat Anneke in het donker voor haar microfoon. Wachtend op het moment om haar mooie en indrukwekkende stem toe te voegen. Een stem die we al heel lang kennen. Van The Gathering tot Agua de Annique naar Anneke Van Giersbergen. Vanavond leren we ook iets meer over Anneke zelf. Tussen de liedjes door vertelt ze over haar kinderjaren. Ontroerend en grappig tegelijkertijd. Het komt geenszins ingestudeerd over. Ook haar optreden in het theater barst uit de voegen van spontaniteit en oprechtheid. Met steeds die ene gemene deler. Het jezelf uiten middels muziek. Al gauw waan je je niet meer in een groot theater. Het is alsof je uitgenodigd bent voor een huiskamerconcert. Met Anneke in de hoofdrol. Uiteraard staat de muziek van Verloren Verleden centraal, maar er komen ook nummers van Árstíðir en Van Giersbergen zelf aan bod. Verrassend is het gezamenlijk spelen van Leaves van The Gathering. In een aangepast arrangement. Een indrukwekkend optreden van een zangeres die na zoveel jaren in het vak nog steeds aan het groeien is.

Max Richter – From Sleep


Max Richter is een klassiek geschoold componist met Duitse roots, die de grenzen van het genre subtiel op blijft rekken. Zelf geeft hij aan dat zijn werken beïnvloed worden door stromingen als Elektro en Post-Rock. Het vertrekpunt blijft echter altijd de klassieke muziek. Dit geldt ook voor Sleep. Strijkers, piano en orgel domineren het klankenpalet. Sporadisch aangevuld met de vocalen van soprano Grace Davidson. Tegelijkertijd maakt hij gebruik van synthesizers en elektronika. Sleep is geïnspireerd door de fascinatie die Richter heeft met de periode van inactiviteit en afwezigheid van wakend bewustzijn. De uren waarin het lichaam tot rust komt. Richter constateert dat slaap in toenemende mate als een last wordt gezien. Als iets waarvoor we niet meer voldoende tijd nemen. Sleep is zijn persoonlijke wiegelied voor een dolgedraaide wereld; een pleidooi voor een langzamer bestaan. Een slaaplied van acht uur. Niet voor niets de duur van een gemiddelde nachtrust. Dreamscapes. Opgenomen als een set van variaties. Op From Sleep samengevat in een compilatie van bijna een uur. Zeven variaties verdeelt over drie thema’s. In The Midst Of My Life bevat een repetitieve piano, die later aangevuld wordt met strijkers. In Late & Soon nemen de strijkers de plek van de piano over en vult Grace Davidson aan met een enkele klank die ze steeds herhaalt. Dezelfde compositie op twee totaal verschillende manieren uitgevoerd. Op identieke wijze wisselt hij af tussen Delta en Yet Frailest. Daar voegt hij qua variatie nog een aanpassing van het tempo aan toe. In Petrichor en Invisible Pages Over krijgt de elektronika een wat prominentere rol. Ambient en Klassiek in een passende omhelzing. From Sleep bevat muziek om op weg te dromen. Zowel letterlijk als figuurlijk. Van begin tot eind pure schoonheid.

Valgeir Sigurdsson – Architecture Of Loss


Valgeir Sigurdsson is een componist uit IJsland die continu zijn grenzen verlegt en gelijkgestemden in de gelegenheid stelt om muziek te releasen via zijn label Bedroom Community. Hij werkt samen met Björk aan de soundtrack van Dancer In The Dark. Ook is hij betrokken bij werken van Kronos Quartet, Múm en Feist. Ondanks dat hij klassiek geschoold is, richt hij zich op het doorbreken van de schotten binnen het genre. In zijn eigen composities betekent dit, dat hij ruimte biedt aan elektronika. Architecture Of Loss is zijn derde album. Vorig jaar al uitgebracht, maar nu pas ontdekt dankzij het concert van Nico Muhly in Eindhoven. Het album bevat de score voor de gelijknamige dansvoorstelling van de Amerikaanse choreograaf Stephen Petronio. De muziek is achteraf bewerkt om op zichzelf te kunnen staan, maar met Gone Not Forgotten staat er ook een compositie op die niet in het oorspronkelijke ballet te horen is. Vanaf het begin wordt duidelijk hoe Sigurdsson de grenzen doorbreekt in het genre. Guard Down werkt toe naar een bombastisch hoogtepunt. Ondanks dat er geen gitaren aan te pas komen, zou het niet misstaan in de Post-Rock. Between Monuments bevat een climax, vormgegeven door percussie. In Big Reveal worden elektronische beats toegevoegd aan het palet. Centraal staat de moderne, klassieke muziek. Met een hoofdrol voor piano en strijkers, waarbij vooral de inbreng op viool van Nadia Sirota opvalt. Architecture Of Loss is van begin tot eind spannend, omdat er zoveel traditionele grenzen in de muziek worden doorbroken. Hij gaat daarin verder dan Ólafur Arnalds. Daardoor wellicht wat moeilijker verteerbaar. Voor liefhebbers van Hildur Gudnadóttir en Jóhann Jóhannsson is deze plaat van Sigurdsson echter een regelrechte aanrader.

Nico Muhly – 20130604


In het Muziekgebouw te Eindhoven staat vanavond de klassieke muziek van de New Yorkse componist Nico Muhly centraal. Geen onbekende in de wereld van de popmuziek, aangezien hij al samenwerkte met Björk en Antony And The Johnsons. Vanavond sluit hij een reeks van concerten in Nederland af. Samen met een aantal muzikale maatjes. Allereerst Glen Hansard van The Frames. Voor zijn Rhythm & Repose levert Muhly de strijkersarrangementen. Aangevuld met het BBC Scottish Symphony Orchestra, belooft het een mooie avond te worden. Voor de pauze staat de cello centraal. Er worden composities van Valgeir Sigurdsson en Daniel Bjarnason gebracht, die ook via Bedroom Community hun muziek releasen. Uiteraard komt ook het celloconcert van Muhly zelf voorbij. Muhly bewijst dat hij binnen de klassieke muziek graag grenzen doorbreekt. Met een strijkstok wordt de achterkant van de Xylofoon bespeeld. Door de viool en cello bijna als een gitaar te hanteren, worden hakkende accoorden geproduceerd die een spannende laag toevoegen. Sporadisch hoor je de typerende ritmiek van Philip Glass terug. Het merendeel van de composities is vooral melodieus en bijna Ambient van aard. Dankzij de vele strijkers worden analoge soundscapes gecreëerd waar een keyboard niet aan kan tippen. Na de pauze is Glen Hansard aan de beurt. Niet echt my cup of tea, maar afgaand op het applaus zijn er velen speciaal voor hem gekomen. Voor de liefhebbers verzorgt hij een prima optreden. Klinkend alsof hij bij je in de huiskamer staat. Doordat zijn zang en de gitaar erg vooraan in de mix staan, worden de klanken van het orkest naar de achtergrond gedrukt. Hierdoor laat het programma van voor de pauze uiteindelijk de meeste indruk achter.